Merkezi Aziýanyň howa düşündirişliligine tarap ýoly: ýokary bilim we ylym ösüşiň çaltlandyryjysy hökmünde

COP31 maslahatynyň çäginde Türkmenistanyň pawilýonynda geçirilen tematiki mejlisde halkara guramalaryň, döwlet edaralarynyň we sebit edaralarynyň wekilleri Düşündirişlilik boýunça kuwwaty artdyrmak başlangyjynyň (CBIT) netijelerini we Merkezi Aziýada sebitara hyzmatdaşlyk mümkinçiliklerini maslahatlaşdylar. Çärede Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň rektory Maral Kuliýewa çykyş edip, ýokary bilimiň we ylmy gözlegleriň durnukly ösüşi üpjün etmekdäki möhüm ornuny belligi geçdi.

BMG-niň Azyk we oba hojalyk guramasynyň (FAO), Türkmenistanyň Daşky gurşawy goramak ministrliginiň hem-de AHGF Durnukly ösüş boýunça döwletara komissiýasynyň Ylmy-maglumat merkeziniň wekilleriniň öňünde çykyş etmek bilen, rektor howa düşündirişliliginiň ylmy bilimleri amaly çözgütler bilen baglanyşdyrýan köpri bolup hyzmat edýändigini nygtady.

«Uniwersitetler üçin howa düşündirişliligi hünärmenleri taýýarlamak üçin okuw dersi, amaly gözlegler ugry we ygtybarly bilimiň amaly çözgütlerde öz beýanyny tapmagyna ýardam etmek üçin mümkinçilik bolup durýar», diýip Maral Kuliýewa belledi.

Mejlisde Türkmenistanyň ilkinji Iki ýyllyk düşündirişlilik hasabatyny (BTR) taýýarlamagynyň howa baradaky milli borçnamalary ýerine ýetirmekde möhüm tapgyr bolandygy bellenildi. Netijeli gözegçilik ulgamyny ýola goýmak üçin bolsa diňe bir hasaplama usullaryny däl, eýsem energetika, oba hojalygy we suw hojalygy ýaly pudaklaryň aýratynlyklaryny düşünýän hünärmenler zerurdyr.

Çykyşyň esasy ugurlary:

• • Milli kuwwaty berkitmek: CBIT başlangyjy hem-de ReCATH we CBIT-GSP ýaly sebit maksatnamalary taslamalar tamamlanandan soň hem bilimiň milli edaralarda saklanmagyna we hünär torlarynyň giňelmegine ýardam edýär.
  • Ýaş hünärmenleri taýýarlamak: Uniwersitetler ýaşlaryň maglumatlary ýygnamak, barlamak we seljermek ýaly amaly başarnyklary özleşdirmegi üçin degişli şertleri döretmelidir.
  • Aşgabatdaky Sebit merkezi: Türkmenistanyň Aşgabat şäherinde Merkezi Aziýa üçin Howa tehnologiýalary sebit merkezini döretmek baradaky başlangyjy suw tygşytlaýjy tehnologiýalary, dikeldilýän energiýany we metan zyňyndylaryny azaltmak çözgütlerini durmuşa geçirmek üçin giň mümkinçilikleri açýar.

Rektor Maral Kuliýewa çykyşynyň soňunda howa hasabatlylygyny diňe bir borçnama däl-de, eýsem sebit derejesinde durnukly meýilleşdirmegiň netijeli guralyna öwürmek üçin ylym-bilim jemgyýetçiliginiň we döwlet edaralarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy meňzeşlikde ösdürmäge çagyrdy.