Mugallymçylyk mekdebiniň täzelikleri

10 11 2023

Görkezme esbaplardan peýdalanmagyň taryhy

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe bilim ulgamyny kämilleşdirmek maksady bilen ägirt uly işler alnyp barylýar. Okuwçylaryň häzirki zamanyň talaplaryna laýyk gelýän bilim almagy üçin ähli mümkinçilikler döredilýär. “Bu gün halkara ylmy jemgyýetçiliginde Türkmenistan dünýä siwilizasiýasynyň, ylmynyň we medeniýetiniň esasy peýda bolan merkezleriniň biri hökmünde ykrar edilendir” diýip Gahryman Arkadagymyz belleýär.Biziň ata-babalarymyz gadymy mekdep-medreselerde özlerine mahsus bolan bilim, ylym beriş usulyny ýola goýupdyrlar. Bu usul şu günki günde hem öz ähmiýetini ýitirmän saklap gelýär. Okuwçylary kitaplar bilen üpjün etmek, synp otagyny görkezme esbaplar bilen baýlaşdyrmak meselesi şol döwürde hem zerur  bolupdyr. Türkmen halky “Eşiden deň bolmaz, gören göz bilen” diýýär. Bu nakylyň täsiri mekdeplerde, medreselerde hem duýulypdyr. Sapak okadylanda görkezme esbaplardan peýdalanmaklyga, ýagny olaryň göz öňüne getirmeleri kemala getirmeklikdäki, öwredilen bilimleriň okuwçylaryň ýatlarynda berkitmeklikdäki, okuwçylara gözegçilik etmeklikdäki, edebi dilde dogry pikir alyşyp bilmek endiklerini ö [...]

Dowamyny oka

10 11 2023

AKYLDAR ŞAHYRA BELENT SARPA

Magtymguly Pyragynyň doglan gününiň 300 ýyllygynaAkyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň şygyrlary halkymyzyň edebi mirasydyr. Şahyryň çuňňur pähim-paýhasa ýugrulan. köňüllerde ýer eden şygyrlary dillerde aýdym bolup ýaňlanýar.Dana akyldar.Könlüm istär. gezsem dünýä-äleini.Ganatym ýok. uçabilmen, neýläýin!ýa-da,Keşt edeliň bu jahana,Jahanda näler görüner.Isgender, Jemşit saldyrganBeýik binalar görüner —diýip, şygyrlarynda jahankeşdelige bolan hyjuwyny beýan edýär.Şahyryň şygyrlar diwanyny okanyňda, ondan bir pursat hem aýrylyp bilmeýärsiň. Gahryman Arkadagymyzyň jöwher paýhasyndan dörän «Pähim- paýhas ummany Magtymguly Pyragy» atly ajaýyp goşgusy akyldar şahyra goýulýan çuňňur sarpanyň aýdyň subutnamasydyr. Gahryman Arkadagymyzyň belleýşi ýaly, ady äleme dolan ussadyň pelsepewi pikirleri türkmen edebiýatynyň şöhratyny hem-de watançylyk ruhuny belende galdyryp, dünýä medeniýetiniň genji-hazynasyna öwürdi.Şahyryň şygyrlary dessine ýadyňda galýar, şirin mukam bolup ýaňlanýar.Akyldar şahyryň goşgulary ynsan kalbynyň öçmejek owazydyr, oňa durmuşda ýagty ýol görkezýän şamçyragdyr. Magtymgulynyň:Pyragy, yşka ugraşdym, [...]

Dowamyny oka

10 11 2023

Sosiolingwistika we onuň esasy düşünjeleri

Berkarar döwletimiziň täze eýýamynyň Galkyşy döwründe ene dilimizi düýpli öwrenmek, ösdürmek, kämilleşdirmek boýunça birnäçe işler alnyp barylýar. Gahryman Arkadagymyzyň: “Biziň baý, şahyrana dilimiz bar. Ol biziň halkymyzyň kalbynyň baýlygyndan, şahyranalygyndan habar berýär, çünki dilde milletiň kalby ýaşaýar ” diýen parasatly sözlerinden ugur alyp, dilimiziň baý sözlük goruny öwrenmek bilen baglanyşykly uly işler edilýär.Häzirki döwürde türkmen diliniň fonetik, leksik, morfologik, sintaktik, stilistik aýratynlyklaryny öwrenmek boýunça köp sanly ylmy derňew işleri ýerine ýetirilip, olarda täze garaýyşlar öňe sürülýär. Dili sosiolingwistik nukdaýnazaryndan öwrenmek hem täze ýüze çykan ugurlaryň biridir. Sosiolingwistika dili sosial şertler bilen baglylykda öwrenýär. J.Amansaryýew bilen G.Gulmanowyň “Lingwistik terminleriň rusça-türkmençe sprawoçniginde” oňa şeýle düşündiriş berilýär: “Sosiolingwistika – dil biliminiň bir bölümi bolup, dil bilen jemgyýetçilik durmuşyň arasyndaky baglanyşygyň sebäplerini, diliň sosial dialektlere bölünişini öwrenmegi maksat edinýär.”Sosial şertler esasynda dil daşky ýagdaýlaryň ý [...]

Dowamyny oka

09 11 2023

Durmuşda mugallymlar bolmasa synp otagy hem bolmazdy

Alkyş eýesi hasaplanýan mugallymçylyk käri – köpugurly, döredijilikli zähmeti talap edýär. Öz kärini ýürekden söýüp, çagalary edepli-ekramly, bilimli-düşünjeli edip ýetişdirýän mugallym bagtly, ilhalar adamdyr.Mälim bolşy ýaly, bilim boýunça Durnukly Ösüş Maksatnamasynyň 4-nji maksadynyň kabul edilmegi hem ýokary hilli bilimi üpjün etmekde mugallymlaryň bilim ulgamynda 2030-njy ýyla çenli gün tertibine ýetmegiň açary hökmünde ykrar edýär. Onda geçmişde bilim ulgamynda gazanylan üstünlikleri bellenilýär we galan päsgelçilikleri ýeňip geçmegiň ýollary öwrenilýär.Jemgyýet bina bolsa, maşgala onuň sütüni hasaplanýar. Çagalara berilýän edep-terbiýe bolsa ertirki günde jemgyýetimiziň nähili boljakdygyny kesgitleýär. Hut şu esasdan hem her bir mugallym edep-terbiýeli şahsyýetleriň ylymly-bilimli bolmagy ugrunda aýratyn aladalanýarlar.Ýaşlaryň ylymly, bilimli, ilhalar ynsanlar bolmaklaryny gazanmakda ata-eneleriň, maşgala agzalarynyň şahsy göreldesiniň zerurdygy düşnükli. Şahsy görelde terbiýe bermekligiň iň gowy nusgasydyr. Maşgala agzalarynyň birek-birek we jemgyýetdäki beýleki adamlar bilen gatnaşygy hem çaga terbiý [...]

Dowamyny oka

• 1
• 2
• ...
• 74
• 75
• 76
• 77
• 78
• ...
• 88
• 89