Mugallymçylyk mekdebiniň täzelikleri

14 11 2023

ALAJA BARADA

Alaja ýaman gözlerden goraýandygy üçin enelerimiz olary çagalaryň boýnuna, goşaryna dakypdyrlar.Towy gowy ýetirilen alaja ýüpüň berk hem owadan bolýandygy barada halk arasynda: «Sapagy tow saklar» diýen aýtgy bar. Towy gowy bolan ak we gara sapaklardan owadan alajalar emele gelýär.Il arasynda «Alajada gözüň agy-garasynyň, gijäniň tümlüginiň, gündiziň ýagtylygynyň keşbi bar» diýen aýtgy bar.Öýüň gapysyna, düýelere, bedew atlara, alabaý itlere şeýle-de soňky wagtlarda awtoulaglara hem alaja dakmak asylly däbe öwrüldi.Ene-mamalarymyz: «Alaja — el işimiň maýasy, hemmä ýeter saýasy» diýmek bilen, alajanyň gelin-gyzlaryň ähli el işleriniň owadanlygyny has-da artdyrýandygyny belläp geçýärler.Alaja, görnüşlerine görä, «ýönekeý alaja», «goşma alaja», «bugdaýbaş alaja», «çigildem alaja», «älem alaja», «toýnukly alaja», «çyzykly alaja», «çyraly alaja» ýaly atlar bilen atlandyrylýar.Toplan Şagözel ATAJANOWA, Beki Seýtäkow adyndaky Mugallymçylyk mekdebiniň talyby.Daşoguz habarlary gazeti. 09.11.2023ý. №45 [...]

Dowamyny oka

13 11 2023

Ak keçe ak arzuwa atarýar

Keçäniň dürli maksatlar üçin ulanylmagy bu senediň barha kämilleşip, sungat derejesine ýetirilmegine getiripdir. Keçeden ak öýleriň düşegi, serpigi, atlar üçin ýapynja, düýeler üçin halyk, sandyklara örtgi, sallançak üçin düşek, namazlyk, dolak, jorap, ädik taýýarlanypdyr. Keçe önümlerinden ýaş çagalara niýetlenip taýýarlanýan eşikler çaga döwründen başlap, ynsan saglygy üçin aýratyn ähmiýetliligi bilen tapawutlanýar.Arassa ýüňden ba sylyp taýýarlanan ak keçeden çaga üçin ýorganjyk, elde sünnälenip tikilen daşky eşikler, joraplar, ädikler, ädige çalymdaş şüwmenler taýýarlanypdyr. Milli nagyşlar bilen oglan ýa-da gyz bäbejikler üçin tapawutlandyrylyp bezelen ak keçe ädigi (şüwmen) göreniňde başarjaň we dörediji türkmen zenanlarynyň el işlerine buýsanjyň artýar. Ak keçeden taýýarlanan önümler «jüýje», «it dişi», «güIýaýdy», «ak tüýnük», «alaja», «pytga», «zynjyr», «daragt», «käbe ýoly» ýaly nagyşlar bilen bezelipdir.Diş toýunda ak keçede çagany oturdyp, üstünden ak patrak seçilmegi, saç toýunda bolsa ak keçäniň üstünde oturdyp, daýysyna saçynyň aldyrylmagy, ýaşulularyň [...]

Dowamyny oka

10 11 2023

Görkezme esbaplardan peýdalanmagyň taryhy

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe bilim ulgamyny kämilleşdirmek maksady bilen ägirt uly işler alnyp barylýar. Okuwçylaryň häzirki zamanyň talaplaryna laýyk gelýän bilim almagy üçin ähli mümkinçilikler döredilýär. “Bu gün halkara ylmy jemgyýetçiliginde Türkmenistan dünýä siwilizasiýasynyň, ylmynyň we medeniýetiniň esasy peýda bolan merkezleriniň biri hökmünde ykrar edilendir” diýip Gahryman Arkadagymyz belleýär.Biziň ata-babalarymyz gadymy mekdep-medreselerde özlerine mahsus bolan bilim, ylym beriş usulyny ýola goýupdyrlar. Bu usul şu günki günde hem öz ähmiýetini ýitirmän saklap gelýär. Okuwçylary kitaplar bilen üpjün etmek, synp otagyny görkezme esbaplar bilen baýlaşdyrmak meselesi şol döwürde hem zerur  bolupdyr. Türkmen halky “Eşiden deň bolmaz, gören göz bilen” diýýär. Bu nakylyň täsiri mekdeplerde, medreselerde hem duýulypdyr. Sapak okadylanda görkezme esbaplardan peýdalanmaklyga, ýagny olaryň göz öňüne getirmeleri kemala getirmeklikdäki, öwredilen bilimleriň okuwçylaryň ýatlarynda berkitmeklikdäki, okuwçylara gözegçilik etmeklikdäki, edebi dilde dogry pikir alyşyp bilmek endiklerini ö [...]

Dowamyny oka

10 11 2023

AKYLDAR ŞAHYRA BELENT SARPA

Magtymguly Pyragynyň doglan gününiň 300 ýyllygynaAkyldar şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň şygyrlary halkymyzyň edebi mirasydyr. Şahyryň çuňňur pähim-paýhasa ýugrulan. köňüllerde ýer eden şygyrlary dillerde aýdym bolup ýaňlanýar.Dana akyldar.Könlüm istär. gezsem dünýä-äleini.Ganatym ýok. uçabilmen, neýläýin!ýa-da,Keşt edeliň bu jahana,Jahanda näler görüner.Isgender, Jemşit saldyrganBeýik binalar görüner —diýip, şygyrlarynda jahankeşdelige bolan hyjuwyny beýan edýär.Şahyryň şygyrlar diwanyny okanyňda, ondan bir pursat hem aýrylyp bilmeýärsiň. Gahryman Arkadagymyzyň jöwher paýhasyndan dörän «Pähim- paýhas ummany Magtymguly Pyragy» atly ajaýyp goşgusy akyldar şahyra goýulýan çuňňur sarpanyň aýdyň subutnamasydyr. Gahryman Arkadagymyzyň belleýşi ýaly, ady äleme dolan ussadyň pelsepewi pikirleri türkmen edebiýatynyň şöhratyny hem-de watançylyk ruhuny belende galdyryp, dünýä medeniýetiniň genji-hazynasyna öwürdi.Şahyryň şygyrlary dessine ýadyňda galýar, şirin mukam bolup ýaňlanýar.Akyldar şahyryň goşgulary ynsan kalbynyň öçmejek owazydyr, oňa durmuşda ýagty ýol görkezýän şamçyragdyr. Magtymgulynyň:Pyragy, yşka ugraşdym, [...]

Dowamyny oka

• 1
• 2
• ...
• 71
• 72
• 73
• 74
• 75
• ...
• 86
• 87