Milli terbiýe bermekde terbiýeçiniň innowasion ukyplary
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzda Gahryman Arkadagymyzyň peder ýoluny mynasyp dowam etdirýän Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň bilim ulgamyny sanlylaşdyrmak we milli gymmatlyklarymyzy dünýä ýaýmak barada aladalarynyň netijesinde uly işler durmuşa geçirilýär. Şolaryň hatarynda mekdebe çenli bilim we terbiýe aýratyn orun tutýar.
Mekdebe çenli ýaşly çagalaryň aňy ak kagyza meňzeýär. Biz şol kagyzda sanly tehnologiýalaryň kömegi bilen nähili şekilleri çekýäris? Ine, şu ýerde terbiýeçiniň innowasion ukyby öňe çykýar. Tehnologiýa diňe bir "gural" däl-de, milli terbiýäni çaganyň kalbyna ýetirýän "altyn köprüdir".
Terbiýeçiniň innowasion ukyplary diýenimizde, biz diňe bir kompýuteri açyp-ýapmagy däl, eýsem şu aşakdakylary göz öňünde tutmalydyrys:
Sanly mazmuny milli äheňde döretmek: häzirki zaman terbiýeçisi diňe taýýar programmalary ulanman, eýsem türkmen halk ertekilerini, nakyllaryny we matallaryny çagalaryň ýaşyna laýyk sanly animasiýalara öwrüp bilmelidir. Mysal üçin, "Akpamyk" ýa-da "Böwenjik" ýaly ertekileri sesli we hereketli slaýdlar arkaly görkezmek çaganyň gyzyklanmasyny birnäçe esse artdyrýar.
Multimediýa ukyplary: Terbiýeçi sapaklarynda milli sazlarymyzy (dutar, gopuz, tüýdük seslerini) sanly formatda ulanmagy başarmalydyr. Bu bolsa çaganyň saz we estetik ukyplaryny milli äheňde kemala getirýär.
Biz sanly gurşawda milli terbiýäni nähili amala aşyryp bileris?
Wirtual gezelençler: terbiýeçi innowasion ukyplaryny ulanyp, çagalary bakjanyň içinde "Nusaý" galasyna ýa-da "Köneürgenç" ýadygärliklerine wirtual syýahata äkidip biler. Bu çagalarda ata Watanymyzyň taryhyna gyzyklanmany we watansöýüjiligi oýarýar.
Interaktiw oýunlar: "Milli geýimlerimizi geýdireliň", "Haýsy göl haýsy welaýatyňky?" ýaly interaktiw oýunlar arkaly çagalar milli mirasymyzy öwrenýärler. Bu ýerde terbiýeçi diňe bir görkeziji däl, eýsem şol sanly dünýäniň içinde çaga "ýol görkeziji" bolup çykyş edýär.
Terbiýeçiniň iň uly innowasion ukyby — çaganyň ene dilindäki sözleýşini sanly serişdeler arkaly kämilleşdirmekdir. Sesli elektron sözlükler, goşgularyň audio-ýazgylary we sanly "sözleýän" kitaplar çaganyň söz baýlygyny baýlaşdyrýar. Biz çaganyň planşetinde daşary ýurt dillerindäki multfilmleriň däl-de, öz ene dilimizdäki mazmunlaryň bolmagyny gazanmalydyrys.
Tehnologiýany ulanmakda terbiýeçiniň "çaky" bolmalydyr. Sanly serişdeler çaganyň janly aragatnaşygynyň ornuny tutmaly däl, eýsem ony has baýlaşdyrmaly. Innowasion terbiýeçi haçan ekrany açmalydygyny we haçan çagalar bilen tegelek bolup oturyp, janly söhbet etmelidigini anyk bilýän hünärmendir.
Netije hökmünde aýtsak, sanly tehnologiýa — bu galamdyr, terbiýeçi bolsa şol galam bilen çaganyň aňyna milli dünýägaraşy çekýän suratkeşdir. Terbiýeçiniň innowasion ukyplary näçe ýokary bolsa, biziň milli terbiýämiz sanly dünýäde şonça-da berk orun alar. Biz çagalarymyza diňe bir "tehnologiýany ulanmagy" däl, eýsem şol tehnologiýalaryň kömegi bilen öz milli köklerimizi söýmegi, Watanyň gadyryny bilmegi we geçmişimize buýsanmagy öwretmelidiris.
Umyt Baýramalyýewa, Beki Seýtäkow adyndaky Mugallymçylyk mekdebiniň türkmen dili we edebiýaty mugallymy
